“Ruhun huzuru bozulduğunda, beden de bu huzursuzluğun izlerini taşır.” İbn Sînâ
Takıntı (OKB ) Nedir ?
Obsesif kompulsif bozukluk halk arasında takıntı hastalığı olarak bilinmektedir. Obsesyon takıntılı düşünce; kompülsiyon ise bu düşünceleri rahatlatmak için yapılan zorlantılı davranışlardır. Örneğin, ellerinden virüs bulaşacağına dair takıntılı düşünce geliştirmiş bir kişi bu takıntısını rahatlatmak için sürekli ellerini yıkamak zorunda hisseder ve yıkar, bu tipik bir obsesif kompulsif bozukluk örneğidir. Örnek dışında obsesyonlar çok çeşitlidir, en yaygın takıntılar; temizlik, virüs bulaşması ve kirlenme obsesyonlarıdır. Diğer obsesif kompulsif bozukluk örnekleri: Kuşku obsesyonu, kontrol kompülsiyonu, dini içerikli takıntılar(ibadet ederken akla uygunsuz şeyler gelmesi), cinsel içerikli takıntılar, bedene yönelik takıntılar, simetri obsesyonu, düzen kompülsiyonu, dokunma kompülsiyonu, sayma obsesyonu, biriktirme kompülsiyonu, saklama kompülsiyonu, uğurlu- uğursuz sayı obsesyonu vb.
Amerikan Psikiyatri Birliği tarafından yayınlanan Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı /DSM‘ ye göre obsesyonlar rahatsız edici, uygunsuz, denetlenemez bir şekilde yaşanan, sürekli ve tekrarlanan zorlayıcı düşünce, imge ya da etkilerdir. Bu tip obsesyonları olanlar, bunlara etkin olarak direnmeye yada bunları bastırmaya veya başka düşünce yada eylemle nötrleştirmeye çalışırlar. Kompülsiyonlar, uzun ritüeller şeklinde gerçekleştirilen açık, yinelenen davranışlar (örneğin, elleri yıkamak , kontrol etme yada tekrar tekrar düzenleme) yada daha gizli zihinsel ritüeller olabilir (örneğin, sayma, dua etme ya da bazı sözcükleri tekrar tekrar söyleme) .
Obsesif kompulsif bozukluk olan birisi genellikle bu kompülsif ayinsi davranışları bir obsesyona tepki olarak gerçekleştirir ve bu kompülsif davranışları nasıl uygulayacağı konusunda genellikle çok katı kuralları olur. Kompülsif davranışlar rahatsızlığı önleme, azaltma yada korkulan bir olay/durumu engelleme amacı taşır.
Obsesif Kompulsif Bozukluk Belirtileri (Yaygın Görülenler)
- Her şeyden kuşkulanmak, güvensizlik
- Günah işlemekten korkma
- Simetri ve düzen dürtüsü
- Mükemmelliyetçilik
- Rezil olmaktan korkmak
- Kapı ve benzeri şeyleri tutamamak
- Sürekli kirlendiğini düşünmek ve ellerini yıkamak, duş almak
- Amaçsızca eşya biriktirme, saklama
- Belirli cümle kalıplarını tekrar etme
- Rahatsız edici düşüncelere takılıp kalma
- Kilit, ocak, kapı, ütü gibi eşyaları kapatıp kapatmadığını sürekli kontrol etme
Terapi ve Danışmanlık Süreci
Obsesif kompulsif bozukluk uzun yıllar devam edip destek alınmadığı müddetçe kişilik bozukluğu haline dönüşebilir. Obsesyonlar yaşamınızın kontrolünü eline almadan yardım almakta fayda vardır. Obsesif kompulsif bozukluk için öncelikle iyi bir psikoeğitim, sonrasında genellikle davranışçı terapi yöntemleri ve gerekirse psikiyatri işbirliği ile ilaç desteğine başvurmaktayız. Davranışçı terapi yöntemleri ile obsesif kompulsif bozukluk yaşayan kişilerin zorlantılı ritüellerini gerçekleştirmesi önlenir ve korkularıyla kademeli olarak yüzleşmesi sağlanarak problemlerinin sonlanması amaçlanır. Ayrıca obsesif kompulsif bozukluk yaşayan kişilerde çarpık, abartılmış, felaketleştirme içeren düşünceleri iyileştirmek için bilişsel terapi yöntemleri de kullanılır, bilişsel terapi yöntemleri ile kişinin gerçek gibi algıladığı düşüncelerden uzaklaştırılması amaçlanır.
Takıntılarınız ve tekrarlayan davranışlarınız günlük yaşamınızı zorlaştırıyor, zihninizi sürekli meşgul ediyorsa, yaşadığınız düşünce ve davranış döngüsünü anlamak ve bu süreci birlikte ele almak için benimle iletişim sayfası üzerinden iletişime geçebilirsiniz.
